Hủy Giấy Chứng Nhận Quyền Sử Dụng Đất: 4 Căn Cứ Thường Gặp

Biên soạn: Luật sư Phạm Văn Duẩn, theo Luật Đất đai và Luật Tố tụng hành chính số 93/2015/QH13.

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) bị cấp sai diện tích, sai vị trí hoặc chồng lên đất của người khác không phải trường hợp hiếm gặp. Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là biện pháp pháp lý để khắc phục những sai sót này, khôi phục lại quyền lợi hợp pháp của người bị ảnh hưởng.

Gọi hotline 0907 399 266 để được luật sư tư vấn cách kiện yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đúng thủ tục, tránh mất thời hiệu khởi kiện.

4 căn cứ phổ biến để yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

• Cơ quan cấp giấy chứng nhận không đúng thẩm quyền theo quy định của Luật Đất đai.
• Cấp sai diện tích, sai vị trí hoặc sai ranh giới thửa đất so với hồ sơ gốc, hiện trạng thực tế.
• Cấp chồng lên một phần hoặc toàn bộ diện tích đất người khác đã sử dụng hợp pháp từ trước.
• Hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận có giấy tờ giả mạo hoặc thông tin gian dối.

Khởi kiện theo thủ tục tố tụng hành chính, không phải dân sự

Yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND cấp là khiếu kiện quyết định hành chính cá biệt, giải quyết theo Luật Tố tụng hành chính, khác với tranh chấp đất đai thông thường giải quyết theo Bộ luật Tố tụng dân sự.

Thời hiệu khởi kiện là 1 năm kể từ ngày nhận được hoặc biết được việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bị cho là sai, theo quy định về thời hiệu khởi kiện vụ án hành chính. Quá thời hạn này, quyền khởi kiện có thể bị mất.

Hồ sơ cần chuẩn bị khi khởi kiện

Người khởi kiện cần chuẩn bị đơn khởi kiện, bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bị cho là cấp sai, cùng các tài liệu chứng minh sai sót như bản đồ địa chính, hồ sơ địa chính qua các thời kỳ và giấy tờ sử dụng đất trước đó.

Một tình huống thực tiễn (minh họa)

Giả định: Tình huống dưới đây được xây dựng để minh họa cách áp dụng pháp luật, không phải vụ việc cụ thể nào, nhằm giúp người đọc dễ hình dung thực tế.

Một hộ gia đình phát hiện giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ liền kề cấp chồng lên một phần đất mình đã sử dụng ổn định hơn 20 năm. Hộ gia đình khởi kiện yêu cầu Tòa án hủy phần giấy chứng nhận cấp chồng lấn.

Căn cứ hồ sơ địa chính cũ và lời khai người làm chứng, Tòa án xác định việc cấp giấy chứng nhận có sai sót về ranh giới, tuyên hủy phần nội dung cấp sai và buộc cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh lại.

Rủi ro cần lường trước khi khởi kiện

• Để quá 1 năm từ khi biết việc cấp sai mới khởi kiện sẽ bị hết thời hiệu khởi kiện hành chính.
• Nhầm lẫn giữa khởi kiện hành chính (hủy giấy chứng nhận) và khởi kiện dân sự (tranh chấp quyền sử dụng đất) dẫn đến nộp sai loại đơn, sai Tòa thụ lý.
• Thiếu hồ sơ địa chính gốc khiến việc chứng minh sai sót gặp nhiều khó khăn.
• Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đồng nghĩa với việc tự động được công nhận quyền sử dụng đất, có thể phải khởi kiện dân sự riêng để xác định lại quyền.

Căn cứ pháp lý áp dụng

Luật Đất đai (quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất); Luật Tố tụng hành chính số 93/2015/QH13 (thẩm quyền, thời hiệu khởi kiện vụ án hành chính).

Tham khảo thêm thủ tục khởi kiện vụ án hành chính về đất đai. Nếu cần xác định lại quyền sử dụng đất sau khi hủy giấy chứng nhận, có thể tham khảo thêm bài viết về tranh chấp ranh giới đất.

Câu hỏi thường gặp về hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Ai có quyền khởi kiện yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất?
Người có quyền, lợi ích hợp pháp bị ảnh hưởng trực tiếp bởi việc cấp giấy chứng nhận sai, ví dụ người đang sử dụng đất bị cấp chồng lên.

Khởi kiện hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nộp tại Tòa nào?
Thông thường nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi có đất hoặc nơi cơ quan ra quyết định cấp giấy chứng nhận có trụ sở.

Thắng kiện hành chính thì đất có tự động về tay mình không?
Không tự động. Tòa án chỉ tuyên hủy phần giấy chứng nhận cấp sai, quyền sử dụng đất cụ thể có thể cần giải quyết thêm bằng vụ án dân sự riêng.

Nguồn tham khảo

Luật Đất đai; Luật Tố tụng hành chính số 93/2015/QH13.

---

Bài viết mang tính chất tham khảo pháp lý chung, không thay thế ý kiến luật sư cho từng vụ việc cụ thể. Liên hệ Luật sư Phạm Văn Duẩn qua hotline 0907 399 266 để được tư vấn trực tiếp.