Đòi Lại Đất Cho Ở Nhờ: 3 Điều Cần Biết

Biên soạn: Luật sư Phạm Văn Duẩn, theo Bộ luật Dân sự.

Cho người thân, bạn bè ở nhờ đất nhiều năm là tình huống phổ biến tại nông thôn, nhưng khi muốn lấy lại, nhiều chủ đất bất ngờ bị người ở nhờ không chịu trả, viện lý do đã sử dụng ổn định lâu dài. Đòi lại đất cho ở nhờ về nguyên tắc vẫn là quyền của chủ đất, nhưng cần xử lý đúng cách để tránh rủi ro.

Gọi hotline 0907 399 266 để được luật sư tư vấn cách đòi lại đất cho ở nhờ đúng trình tự, giữ chắc quyền sở hữu hợp pháp của mình.

Đòi lại đất cho ở nhờ có bị hạn chế thời hiệu không

Theo Điều 155 Bộ luật Dân sự, yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu không bị hạn chế thời hiệu khởi kiện, trừ trường hợp luật khác có quy định khác. Do đó, chủ đất có quyền đòi lại đất cho ở nhờ bất kỳ lúc nào, không phân biệt đã cho mượn bao nhiêu năm.

Rủi ro: người ở nhờ có thể trở thành chủ sở hữu theo thời hiệu

Theo Điều 236 Bộ luật Dân sự, người chiếm hữu, người được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình, liên tục, công khai trong 30 năm đối với bất động sản thì trở thành chủ sở hữu, trừ tài sản thuộc sở hữu toàn dân.

Nếu người ở nhờ không còn thừa nhận đang mượn đất mà tự xử sự như chủ đất qua nhiều năm, không có bằng chứng cho ở nhờ rõ ràng, rủi ro chủ đất mất quyền đòi lại đất cho ở nhờ là có thực.

Làm gì để giữ chắc quyền đòi lại đất cho ở nhờ

• Lập văn bản thỏa thuận cho ở nhờ, nêu rõ đây là quan hệ mượn đất, không phải chuyển nhượng hay tặng cho.
• Định kỳ xác nhận lại việc cho mượn bằng văn bản, tin nhắn hoặc hình thức có thể lưu trữ làm chứng cứ.
• Không để người ở nhờ tự ý đăng ký biến động đất đai hoặc xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Một tình huống thực tiễn (minh họa)

Giả định: Tình huống dưới đây được xây dựng để minh họa cách áp dụng pháp luật, không phải vụ việc cụ thể nào, nhằm giúp người đọc dễ hình dung thực tế.

Hai anh em cho nhau ở nhờ một phần đất hơn 25 năm bằng thỏa thuận miệng. Khi người anh muốn lấy lại đất để xây nhà cho con, người em không chịu trả, cho rằng đã sử dụng ổn định lâu dài nên có quyền sở hữu.

Căn cứ lời khai của người làm chứng xác nhận đây là quan hệ cho ở nhờ, không phải tặng cho, Tòa án xác định người em chưa đủ điều kiện xác lập quyền sở hữu theo thời hiệu, buộc trả lại đất cho người anh.

Rủi ro cần lường trước khi cho ở nhờ đất

• Không có văn bản xác nhận việc cho ở nhờ khiến việc chứng minh gặp nhiều khó khăn khi xảy ra tranh chấp.
• Để người ở nhờ xây dựng công trình kiên cố trên đất lâu dài có thể làm phức tạp thêm việc đòi lại đất cho ở nhờ.
• Im lặng quá lâu, không có hành động xác nhận quyền sở hữu có thể bị suy diễn là đã từ bỏ quyền đòi lại.

Căn cứ pháp lý áp dụng

Bộ luật Dân sự: Điều 155 (thời hiệu khởi kiện), Điều 166 (quyền đòi lại tài sản), Điều 236 (xác lập quyền sở hữu theo thời hiệu chiếm hữu).

Tham khảo thêm quy định về kiện đòi tài sản cho mượn, ở nhờ. Nếu tranh chấp liên quan đến giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, có thể tham khảo thêm bài viết về hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Câu hỏi thường gặp về đòi lại đất cho ở nhờ

Cho ở nhờ bằng miệng, không có giấy tờ thì đòi lại được không?
Vẫn đòi lại được nếu chứng minh được bằng lời khai người làm chứng, tin nhắn hoặc các chứng cứ khác thể hiện đây là quan hệ cho ở nhờ.

Người ở nhờ đã ở 30 năm thì có tự động thành chủ đất không?
Không tự động. Phải đáp ứng đầy đủ điều kiện ngay tình, liên tục, công khai và chủ đất không có hành động đòi lại trong suốt thời gian đó.

Đòi lại đất cho ở nhờ có mất phí gì không?
Nếu phải khởi kiện ra Tòa, người khởi kiện phải nộp tạm ứng án phí dân sự theo quy định, được hoàn trả hoặc tính lại nếu thắng kiện.

Nguồn tham khảo

Bộ luật Dân sự.

---

Bài viết mang tính chất tham khảo pháp lý chung, không thay thế ý kiến luật sư cho từng vụ việc cụ thể. Liên hệ Luật sư Phạm Văn Duẩn qua hotline 0907 399 266 để được tư vấn trực tiếp.