Kháng Cáo Bản Án Dân Sự: Thời Hạn, Hồ Sơ, Những Điều Dễ Mất Quyền

Biên soạn: Luật sư Phạm Văn Duẩn, theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung theo Luật số 85/2025/QH15). Bài viết hướng dẫn kháng cáo bản án dân sự: thời hạn 15 ngày, hồ sơ cần chuẩn bị, và những điều dễ khiến đương sự mất quyền kháng cáo.

Nhiều người thua kiện ở phiên sơ thẩm muốn kháng cáo nhưng vì bận công việc, đi xa hoặc chưa hiểu rõ quy trình mà để quá thời hạn, mất quyền yêu cầu tòa cấp trên xem xét lại. Cần tư vấn gấp về thủ tục kháng cáo, có thể gọi hotline 0907 399 266.

Thời hạn kháng cáo bản án dân sự: 15 ngày

Theo Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thời hạn kháng cáo đối với bản án của Tòa án cấp sơ thẩm là 15 ngày, kể từ ngày tuyên án.

Đối với đương sự, đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khởi kiện không có mặt tại phiên tòa hoặc không có mặt khi tuyên án mà có lý do chính đáng, thời hạn kháng cáo tính từ ngày họ nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết. Đối với quyết định tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết vụ án, thời hạn kháng cáo là 7 ngày kể từ ngày nhận được quyết định.

Hồ sơ kháng cáo cần chuẩn bị những gì

Theo Điều 272 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đơn kháng cáo phải có các nội dung: ngày, tháng, năm làm đơn; tên, địa chỉ người kháng cáo; kháng cáo toàn bộ hay một phần bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật; lý do của việc kháng cáo và yêu cầu của người kháng cáo; chữ ký hoặc điểm chỉ của người kháng cáo.

Đơn kháng cáo phải được gửi cho Tòa án cấp sơ thẩm đã ra bản án, quyết định sơ thẩm bị kháng cáo, kèm tài liệu, chứng cứ bổ sung (nếu có) để chứng minh cho kháng cáo của mình là có căn cứ và hợp pháp.

Kháng cáo quá hạn: còn cơ hội nào không

Theo Điều 275 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, việc kháng cáo quá thời hạn quy định được coi là kháng cáo quá hạn, chỉ được Tòa án cấp phúc thẩm xem xét chấp nhận nếu có lý do bất khả kháng hoặc do trở ngại khách quan khiến người kháng cáo không thể thực hiện được việc kháng cáo đúng thời hạn. Hội đồng xét kháng cáo quá hạn gồm ba Thẩm phán, quyết định theo đa số về việc chấp nhận hoặc không chấp nhận kháng cáo quá hạn.

Án phí phúc thẩm: ai phải nộp

Người kháng cáo phải nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được thông báo của Tòa án cấp sơ thẩm về việc nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm, trừ trường hợp được miễn hoặc không phải nộp. Nếu không nộp đúng hạn, trừ trường hợp có lý do chính đáng, Tòa án cấp phúc thẩm coi như người kháng cáo từ bỏ việc kháng cáo.

Một tình huống thực tiễn (minh họa)

Giả định: Tình huống dưới đây được xây dựng để minh họa cách áp dụng pháp luật, không phải vụ việc cụ thể đã xảy ra.

Ông P thua kiện trong vụ tranh chấp đất đai, bản án tuyên ngày 1/3. Do ông P đi công tác nước ngoài ngay sau đó và không theo dõi, đến ngày 25/3 mới biết tin và nộp đơn kháng cáo, đã quá thời hạn 15 ngày. Ông P xuất trình vé máy bay, lịch công tác do cơ quan xác nhận, chứng minh việc chậm kháng cáo là do trở ngại khách quan. Hội đồng xét kháng cáo quá hạn xem xét, chấp nhận đơn kháng cáo quá hạn của ông P vì có căn cứ hợp lý.

Rủi ro cần lường trước khi kháng cáo

• Bỏ lỡ 15 ngày mà không có lý do bất khả kháng rõ ràng sẽ mất quyền kháng cáo vĩnh viễn đối với bản án đó.
• Đơn kháng cáo thiếu nội dung bắt buộc (lý do, yêu cầu cụ thể) có thể bị Tòa án yêu cầu sửa đổi, bổ sung, làm mất thêm thời gian.
• Không nộp tạm ứng án phí phúc thẩm đúng hạn sẽ bị coi như từ bỏ kháng cáo, dù đơn kháng cáo đã nộp hợp lệ.
• Kháng cáo quá hạn không được chấp nhận đương nhiên, phải có chứng cứ cụ thể về lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan.

Căn cứ pháp lý áp dụng

Điều 272, 273, 275 Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 (sửa đổi, bổ sung theo Luật số 85/2025/QH15). Tham khảo thêm thủ tục kháng cáo bản án dân sự trên Thư viện Pháp luật. Người đang gặp vướng mắc về hòa giải tại tòa án nên đọc thêm để hiểu rõ quyền lợi trước khi quyết định kháng cáo.

Câu hỏi thường gặp về kháng cáo bản án dân sự

Kháng cáo một phần bản án có được không?
Có. Theo Điều 272 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người kháng cáo có quyền kháng cáo toàn bộ hoặc một phần bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật.

Không nộp tạm ứng án phí phúc thẩm thì sao?
Trừ trường hợp có lý do chính đáng, Tòa án cấp phúc thẩm coi như người kháng cáo từ bỏ việc kháng cáo nếu không nộp tạm ứng án phí đúng hạn 10 ngày.

Kháng cáo quá hạn có luôn bị từ chối không?
Không. Nếu có lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan được chứng minh bằng chứng cứ cụ thể, Hội đồng xét kháng cáo quá hạn có thể chấp nhận kháng cáo quá hạn theo Điều 275 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Nguồn tham khảo

Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13; Luật số 85/2025/QH15; Thư viện Pháp luật.

---

Bài viết do Luật sư Phạm Văn Duẩn biên soạn nhằm cung cấp thông tin pháp lý tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn cụ thể cho từng vụ việc. Liên hệ hotline 0907 399 266 để được tư vấn trực tiếp.