Biên soạn: Luật sư Phạm Văn Duẩn, theo Bộ luật Dân sự.
Di chúc bị nghi ngờ giả mạo, hoặc người lập di chúc không còn minh mẫn khi lập là tình huống khiến nhiều gia đình xảy ra tranh chấp thừa kế gay gắt. Yêu cầu tuyên di chúc vô hiệu là cách để bảo vệ quyền thừa kế hợp pháp khi có căn cứ cho rằng di chúc không đúng quy định pháp luật.
Gọi hotline 0907 399 266 để được luật sư tư vấn cách thu thập chứng cứ và làm đơn yêu cầu tuyên di chúc vô hiệu đúng trình tự.
3 căn cứ phổ biến để yêu cầu tuyên di chúc vô hiệu
- Người lập di chúc không minh mẫn, sáng suốt tại thời điểm lập di chúc, ví dụ mắc bệnh tâm thần hoặc đang hôn mê.
- Di chúc được lập do người để lại di sản bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép.
- Di chúc không đáp ứng điều kiện về hình thức theo quy định, như thiếu công chứng, chứng thực khi cần hoặc thiếu người làm chứng hợp lệ.
Nghi ngờ giả mạo chữ viết, chữ ký: yêu cầu giám định
Nếu nghi ngờ di chúc bị giả mạo chữ viết hoặc chữ ký của người để lại di sản, người khởi kiện có thể yêu cầu Tòa án trưng cầu giám định chữ viết, chữ ký để làm rõ tính xác thực của di chúc trước khi xét xử.
Người không được quyền hưởng di sản theo di chúc
Theo Điều 621 Bộ luật Dân sự, người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản lập di chúc, giả mạo di chúc, sửa chữa hoặc hủy di chúc nhằm hưởng phần di sản trái với ý chí của người để lại di sản sẽ không được quyền hưởng di sản.
Một tình huống thực tiễn (minh họa)
Giả định: Tình huống dưới đây được xây dựng để minh họa cách áp dụng pháp luật, không phải vụ việc cụ thể nào, nhằm giúp người đọc dễ hình dung thực tế.
Người cha lập di chúc để toàn bộ tài sản cho một người con, các con khác nghi ngờ chữ ký bị giả mạo vì cha đã mất khả năng viết do bệnh nặng trước khi mất. Các con khởi kiện yêu cầu tuyên di chúc vô hiệu.
Kết quả giám định chữ viết, chữ ký xác định không phải do người cha ký, Tòa án tuyên di chúc vô hiệu và chia lại di sản theo pháp luật cho tất cả các con theo hàng thừa kế.
Rủi ro cần lường trước khi tranh chấp di chúc
- Không yêu cầu giám định sớm khiến chứng cứ về chữ viết, chữ ký có thể bị mất hoặc khó xác minh theo thời gian.
- Thiếu người làm chứng hoặc giấy tờ y tế chứng minh tình trạng minh mẫn tại thời điểm lập di chúc.
- Yêu cầu tuyên di chúc vô hiệu không đồng nghĩa với việc tự động được chia phần di sản lớn hơn, di sản vẫn chia theo pháp luật cho tất cả người thừa kế hợp pháp.
Căn cứ pháp lý áp dụng
Bộ luật Dân sự (Điều 621 về người không được quyền hưởng di sản, Điều 630 về di chúc hợp pháp, Điều 643 về di chúc vô hiệu).
Tham khảo thêm điều kiện để di chúc hợp pháp. Nếu tranh chấp liên quan đến người đang ở trong nhà di sản, có thể tham khảo thêm bài viết về người ở nhà di sản không chịu chia.
Câu hỏi thường gặp về yêu cầu tuyên di chúc vô hiệu
Di chúc không công chứng có bị coi là vô hiệu không?
Không phải mọi di chúc đều bắt buộc công chứng, nhưng nếu thuộc trường hợp bắt buộc theo luật mà không thực hiện, di chúc có thể bị tuyên vô hiệu về hình thức.
Ai có quyền yêu cầu tuyên di chúc vô hiệu?
Người thừa kế theo pháp luật hoặc người có quyền, lợi ích liên quan đến việc chia di sản theo di chúc đó.
Di chúc vô hiệu một phần thì xử lý thế nào?
Phần nội dung vô hiệu không có giá trị, phần còn lại của di chúc vẫn được thực hiện nếu không ảnh hưởng đến hiệu lực của phần đó.
Nguồn tham khảo
Bộ luật Dân sự.
Bài viết mang tính chất tham khảo pháp lý chung, không thay thế ý kiến luật sư cho từng vụ việc cụ thể. Liên hệ Luật sư Phạm Văn Duẩn qua hotline 0907 399 266 để được tư vấn trực tiếp.
2 bình luận về “Yêu Cầu Tuyên Di Chúc Vô Hiệu: 3 Căn Cứ Thường Dùng”