Biên soạn: Luật sư Phạm Văn Duẩn, theo Bộ luật Dân sự và Luật Thi hành án dân sự.

Một trong những người thừa kế đang sống trong căn nhà là di sản, không chịu chia hoặc không chịu dọn đi là tình huống khiến nhiều gia đình bế tắc. Người ở nhà di sản không chịu chia vẫn có thể bị buộc giao nhà hoặc thanh toán chênh lệch giá trị theo quyết định của Tòa án.

Gọi hotline 0907 399 266 để được luật sư tư vấn cách xử lý khi có người ở nhà di sản không chịu chia, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các đồng thừa kế khác.

Mục Lục

Khởi kiện yêu cầu chia di sản khi có người không chịu chia

Nếu các đồng thừa kế không thỏa thuận được việc chia di sản, bất kỳ ai trong số họ có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án chia di sản theo quy định của Bộ luật Dân sự, không phải chờ sự đồng ý của người đang ở trong nhà di sản.

Chia di sản bằng hiện vật hay buộc thanh toán chênh lệch

Theo nguyên tắc chia di sản, Tòa án ưu tiên chia bằng hiện vật nếu có thể thực hiện được. Nếu nhà, đất không thể chia tách mà một người đang ở, Tòa án có thể giao hiện vật cho người đó và buộc thanh toán phần chênh lệch giá trị cho những đồng thừa kế còn lại.

Người ở nhà di sản không chịu chia - 3 cách xử lý

Không tự nguyện giao nhà: yêu cầu thi hành án cưỡng chế

Sau khi bản án có hiệu lực, nếu người ở nhà di sản không chịu chia vẫn không tự nguyện giao nhà hoặc thanh toán chênh lệch, các đồng thừa kế có quyền yêu cầu cơ quan Thi hành án dân sự áp dụng biện pháp cưỡng chế buộc giao nhà theo Luật Thi hành án dân sự.

Một tình huống thực tiễn (minh họa)

Giả định: Tình huống dưới đây được xây dựng để minh họa cách áp dụng pháp luật, không phải vụ việc cụ thể nào, nhằm giúp người đọc dễ hình dung thực tế.

Ba anh em cùng thừa kế một căn nhà của cha mẹ để lại. Người em nhỏ đang sinh sống trong nhà, không chịu chia cho hai người anh dù đã được yêu cầu nhiều lần.

Vì căn nhà không thể chia tách thành ba phần riêng biệt, Tòa án tuyên giao toàn bộ nhà cho người em đang ở, buộc người em thanh toán hai phần ba giá trị căn nhà cho hai người anh theo giá thị trường tại thời điểm xét xử.

Rủi ro cần lường trước khi giải quyết tranh chấp

Để người ở nhà di sản không chịu chia kéo dài nhiều năm khiến việc định giá tài sản sau này phức tạp hơn do biến động giá đất.
Không có định giá độc lập khiến các bên khó thống nhất mức chênh lệch phải thanh toán.
Người được giao hiện vật không có khả năng thanh toán chênh lệch có thể phải bán tài sản để thực hiện nghĩa vụ.

Căn cứ pháp lý áp dụng

Bộ luật Dân sự (nguyên tắc chia di sản bằng hiện vật, thanh toán chênh lệch); Luật Thi hành án dân sự (cưỡng chế buộc giao nhà, tài sản sau khi bản án có hiệu lực).

Tham khảo thêm quy định về chia di sản bằng hiện vật hoặc thanh toán chênh lệch. Nếu tranh chấp liên quan đến xác định người thừa kế, có thể tham khảo thêm bài viết về tranh chấp đất người đứng tên đã mất.

Câu hỏi thường gặp về người ở nhà di sản không chịu chia

Người ở nhà di sản không chịu chia có bị mất quyền thừa kế không?
Không mất quyền thừa kế, nhưng có thể bị buộc giao nhà hoặc thanh toán chênh lệch giá trị nếu Tòa án quyết định giao hiện vật cho người khác.

Ai được quyền ở lại nhà sau khi chia di sản?
Thường là người đang thực tế sử dụng, sinh sống ổn định tại nhà, nhưng còn tùy thuộc vào thỏa thuận hoặc quyết định của Tòa án trong từng vụ việc.

Không đủ tiền thanh toán chênh lệch thì phải làm sao?
Có thể thỏa thuận trả dần, hoặc nếu không thực hiện được nghĩa vụ, tài sản có thể bị xử lý để thi hành án theo quy định.

Nguồn tham khảo

Bộ luật Dân sự; Luật Thi hành án dân sự.

Bài viết mang tính chất tham khảo pháp lý chung, không thay thế ý kiến luật sư cho từng vụ việc cụ thể. Liên hệ Luật sư Phạm Văn Duẩn qua hotline 0907 399 266 để được tư vấn trực tiếp.

Người Ở Nhà Di Sản Không Chịu Chia: 3 Cách Xử Lý